Cómo se pode iniciar un procedimiento por violencia doméstica

O delito de malos tratos é público polo que se persegue de oficio sen necesidade de que a vítima formule a denuncia, aínda que dado o ámbito tan restrinxido no que se produce este tipo de delitos, é necesaria a cooperación da vítima, das persoas que conviven na unidade familiar ou dos veciños e as amizades que presencien os malos tratos.
Dentro do ámbito familiar a responsabilidade penal do agresor non se extingue co perdón do prexudicado ou agredido.
As distintas formas de iniciar o procedemento ante un delito de violencia doméstica poderán ser:
* Por denuncia da vítima ante a Policía (municipal, nacional ou autónoma), a Garda Civil, ou ante o Xulgado correspondente. A denuncia é a declaración que efectúa unha persoa para poñer en coñecemento do Xuíz, Ministerio Fiscal ou a Policía, uns feitos que considera que poden constituír un delito.

Como se presenta a denuncia

* A denuncia é presencial, pode realizarse por escrito ou de palabra ante o funcionario correspondente, persoalmente ou por medio de representante con poder especial.
* Debe ser asinada polo denunciante ou por alguén á súa petición, se el non puidese asinala.
* Non é necesaria a intervención de Avogado ou Procurador.
* Se a denuncia realízase verbalmente, estenderase un acta en forma de declaración que será asinada polo declarante e polo funcionario ou autoridade que tome a declaración. Neste acta debe facerse constar a identidade do denunciante.
* Entregarase copia da denuncia, en caso contrario pode solicitalo. Unha vez formalizada esta, procederase a comprobar a veracidade dos feitos denunciados. 

* Por atestado: É un instrumento oficial mediante o que os funcionarios de Policía Xudicial fan constar as dilixencias que se practican para pescudar e comprobar un feito delictivo, especificando no mesmo os feitos pescudados, as declaracións e informes recibidos e todas as circunstancias que observasen e que puidesen constituír indicio de delito. O ateigado levantarase ben directamente pola Policía ao ter coñecemento directo duns feitos que poden ser constitutivos de delito, ou por denuncia dun particular.

Ao ter o delito de lesións o carácter de público, pode ser perseguido de oficio polas autoridades, aínda que a vítima non desexe formular denuncia. En consecuencia, a Policía poderá iniciar as correspondentes accións legais contra o agresor pese a que o lesionado non teña intención de denuncialo.

Polo parte médico de lesións do Hospital onde se acudiu trala agresión, do que se dará traslado ao Xulgado de Garda.

Procedemento: Actuacións no Xulgado de Garda

* Recepción de denuncias por malos tratos.

Unha vez que o Xulgado de Garda ten coñecemento do delito de violencia doméstica (por calquera dos procedementos do apartado anterior), procederase a comunicar ao Ministerio Fiscal a presentación da denuncia, a fin de que poida asistir á vítima desde o primeiro instante e estar presente no acto de formalización daquela e nas dilixencias posteriores.

Debe recabarse con carácter urxente os antecedentes que con relación ao denunciante e denunciado figuren no Rexistro informático de violencia doméstica.

Á víctima, facilitaráselle a asistencia legal que necesite dende o momento da denuncia, utilizando, no seu caso, os recursos e mecanismos previstos para a asistencia xurídica gratuíta.

Exame de recoñecemento das persoas implicadas e declaración da vítima e do denunciado.

O Xuíz tomará declaración á vítima e acordará que se cite ao presunto agresor como imputado, e se fose posible, as testemuñas, recabando ao efecto, cando sexa necesario, a colaboración policial. Non é necesaria a intervención de Avogado e Procurador.
Posteriormente procederase ao recoñecemento da vítima e do agresor. O exame de recoñecemento dos implicados trátase dun exame médico -tanto físico como psicolóxico.
Na declaración da vítima ante o Xuíz, debe poñerse especial atención á recollida de datos relativos a agresións precedentes, circunstancias en que se produciu a agresión que motiva a denuncia, consecuencias físicas e psicolóxicas da agresión para a persoa e bens da vítima-denunciante ou para outros membros do grupo familiar, identificación das testemuñas daquela, así como a opinión da vítima sobre as medidas de protección que considera necesarias.
Deberá levarse a cabo unha declaración completa do denunciado en calidade de imputado, pedíndolle que de testemuño acerca da realidade da agresión denunciada, a súa versión dos feitos, os motivos daquela, os antecedentes de violencia no seo familiar, e as circunstancias persoais daquel, drogadicción, paro, alcoholismo, etc- que puidesen ser relevantes para o caso.

Recollida de probas pola Policía

Ordenarase ás forzas policiais dispoñibles a inmediata e completa recollida de probas da agresión e o seu exame físico. Gardaranse e se protexerán debidamente aquelas probas do delito que puidesen desaparecer. Recollerase e poñerá en custodia todo aquilo que deba comprobarse ou que permita identificar ao agresor.
As probas e demais documentación que se recolleu entregarase ao Xulgado de Garda.

Adopción de medidas cautelares

Unha vez realizadas as actuacións anteriores, analizado o resultado das mesmas e das declaracións e informes, o Xuíz de Garda resolverá o procedente respecto da adopción ou non da medidas cautelares que fosen precisas no caso concreto, atendendo ás seguintes circunstancias:

* o perigo do agresor,
* a gravidade do feito denunciado, e
* a necesidade de protección da vítima e demais integrantes do núcleo familiar.

As medidas cautelares adoptadas -prisión preventiva, aprensión de armas, comparecencia do denunciado con periodicidade acorde ás circunstancias, medidas de protección física da víctima con protección policial, prohibicións, etc.- comunicaranse personalmente polo Xuíz á víctima e ao denunciado, facéndolle a este as advertencias e prevencións que legalmente procedan.

Remisión do actuado polo Xulgado de Garda

Unha vez concluídas as primeiras dilixencias practicadas polo Xulgado de Garda, este enviará con carácter urxente todo o actuado ao Xulgado especializado.